Boyun Ağrısı ve Boyun Fıtığı

Diz Kireçlenmesi

Dizlerinizde son dönem kireçlenme ( gonoartroz) veya sıvı kaybınız dahi olsa bu sizin acil ameliyat olmanız gerektiği anlamına gelmez.




 

 BOYUN FITIĞI KILAVUZU

Merhaba değerli hastalarım;  bugün sizlere boyun ağrılarının en önemli nedenlerinden birisi olan boyun fıtığı ile ilgili boyun fıtığının tanımı ve oluş mekanizması, nedenleri, belirtileri ve  boyun fıtığı tedavi yöntemlerine ilişkin bilgiler vermek istiyorum.

Öncelikle boyun fıtığıyla ilgili bu yazımda anlatacaklarımı sıralamak istiyorum

  • Boyun fıtığı nedir ve nasıl oluşur?
  • Boyun fıtığı risk faktörleri (nedenleri)  nelerdir?
  • Boyun fıtığı belirtileri nelerdir?
  • Boyun fıtığı tedavi yöntemleri nelerdir?

BOYUN FITIĞI NEDİR ve NASIL OLUŞUR?

Boyun fıtığının tanımını yapmadan önce sizlere genel olarak omurgamızı meydana getiren omur (vertebra), disk ve sinirlerden bahsetmek istiyorum.

Yapımız gereğince bizler bazen hareket eder, bazen de sabit kalırız. Omurga 33 adet omur (vertebra) kemiğinden oluşur ve vücudumuzun dik durmasını sağlar.Omur (vertebra) kemiklerini birbirine bağlayan ve omurlara binen yükleri azaltıp amortisör gibi çalışan  yastıkçık şekildeki yapılara da disk adı verilir.Disklerimizin etrafında disk içeriğinin dışarı çıkmasını engelleyen koruyucu bir kapsül bulunur.Yaş, ani zorlayıcı hareketler gibi birçok nedene bağlı disklere tekrarlayan asimetrik(dengesiz)  ve kontrolsüz yük binmesi sonucu bu koruyucu kapsül giderek zayıflar ve de en sonunda yırtılır.Yırtılma sonucu da disk içeriği bu zayıf bölgeden dışarı çıkar.

Yapısal olarak iki omur (vertebra) kemiği arasındaki bağlantıyı sağlayan disklerimizin arka tarafında da sinirler bulunur.Diskin dış yapısındaki koruyucu kapsülün yırtılmasından dolayı dışarı taşan disk içeriği arka tarafındaki sinirlere bası yaparsa bu duruma fıtık adı verilir.Eğer bu olay boyun bölgesinde olursa bu duruma boyun fıtığı adı verilir.

BOYUN FITIĞI RİSK FAKTÖRLERİ (NEDENLERİ) NELERDİR?

Boyun bölgesinde 7 adet omur bulunmaktadır.Boyun fıtığı oluşması için boyun bölgesinde bulunan omurlar arasında bulunan disklerin yapısının bir şekilde bozulup dışındaki koruyucu kapsülü yırtması gerekmektedir. Bu duruma neden olabilecek en sık görülen boyun fıtığı nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

-Yaş: Omurlar arasında bulunan diskin sıvı içeriği zamanla yaşa bağlı olarak azalır.Bu durum da diskin dayanıklılığını azaltıp boyun fıtığı olma ihtimalini artırır.

-Kontrolsüz ani hareketlerde bulunmak: Disklerimizin asıl görevi omur kemiklerimizin birbirleri arasında rahat hareket etmesini sağlamaktır. Dışardan gelen yük ve kuvvetleri disklerimiz absorbe eder ve de dağıtarak omur(vertebra) ve sinirlerimizi korur.Ancak trafik kazaları,yüksekten düşme gibi durumlarda disklerimize taşıyabileceğinden çok daha fazla kuvvet biner ve diskin dışındaki kapsül bu asimetrik ve dengesiz kuvvetlere dayanamayıp yırtılırsa bu durum boyun fıtığı oluşumuyla sonuçlanabilir.

-Boyun çevresi kasların yapısal bozukluğu: Boyun bölgemizdeki kaslarımız omurgamızı korur ve de sabit bir şekilde kalmasına yardımcı olur.Eğer boyun kaslarımız yeterince güçlü değilse bu durum omurgamızın stabilitesini bozarak boyun fıtığı olma ihtimalini artırır.

-Genetik: Yapılan çalışmalarda boyun fıtığı olan kişilerin birinci derece yakınlarında da  fıtık olma ihtimalinin yüksek olduğu saptanmıştır.

BOYUN FITIĞI BELİRTİLERİ NELERDİR?

Boyun fıtığında en sık görülen bulgu boyun ağrısıdır. 

Ancak sanılanın aksine boyun ağrısı olan kişilerin çok az bir kısmında ağrının sebebi boyun fıtığından kaynaklanmaktadır.Boyun ağrılarının en büyük nedeni aslında kas kaynaklı problemlerdir.

Kliniğimize boyun ağrıları nedeniyle başvuran hastaların  yaşları bel,kalça,diz gibi diğer sık ağrıyan bölgelerimize göre genelde daha düşük olmaktadır. Zaten literatürlere göre de boyun ağrıları genelde orta yaşlı kişilerde görülen bir problemdir.Bu durumun iki ana nedeni bulunmaktadır.Bunlardan birincisi boyun bölgesinin vücudumuzdaki lokalizasyonu yani yerleşim yeridir.

Boyun bölgesinin yerleşim yeri düşünülecek olursa, üst kısmında kranium yani baş bölgemiz bulunuyor. Başımızı çeşitli yönlerde hareket ettirmek için bazı kaslara ihtiyacımız var ve de bu kaslar da boyun bölgesinde bulunmakta. Bir gün içerisinde başımızı  ne kadar hareket ettirdiğimizi düşünecek olursak boyun ağrılarının en önemli nedenlerinden birisi boyun kaslarımızı çok fazla kullanmamız aslında. 

Boyun ağrılarının bu kadar sık görülmesinin diğer bir önemli nedeni de boyun kaslarımızın oldukça yüzeyelde bulunması. Bu durumu daha iyi açıklamak gerekirse biz başımızı sağa sola ya da diğer yönlerde her hareket ettirdiğimizde boyun kaslarına vektörel bir yük biniyor. Boyun kaslarımız da diğer kas gruplarına göre daha yüzeyelde bulunduğundan dolayı bu vektörel kuvvetlerden diğer vücut bölgelerimize göre çok daha fazla etkileniyor. Boyun tutulmasının bel tutulmasından çok daha fazla görülmesinin nedeni de bu durumdur aslında.

Genel olarak ağrıların 3 önemli nedeni vardır.Bunlar soğuk, stresli bir yapıya sahip olmak ve de ani ters hareketlerde bulunmaktır. Boyun kaslarının daha yüzeyelde bulunmasından dolayı da boyun bölgemiz bu faktörlerden ilk etkilenen vücut bölümümüz olup, diğer bölgelerden daha fazla ağrıma potansiyeline sahiptir.

Boyun bölgesinin kendine özgü yapısal bu özelliklerinden dolayı boyun ağrısının ilk görüldüğü yaşlar genelde 30’lu yaşlar olmaktadır. Boyun ağrıları nedeniyle doktora başvuran hastalardan boyun MR ı istenme oranı da ülkemizde diğer ülkelere göre çok daha yüksektir.Boyun ağrıları nedeniyle MR ı çekilen hastaların da büyük bir kısmında boyun MR bulgularına göre boyun fıtığı bulguları saptanmaktadır ve de sonuçta bu hastaların boyun ağrılarının sebebi boyun fıtığına bağlanmaktadır.

Günümüzde MR gibi radyolojik görüntüleme yöntemlerine gereksiz ve çok hızlı bir şekilde başvurulmaktadır.  Boyun ağrısı olan hastaların MR ları çekildiğinde çok yüksek bir oranda bu hastalarda MR bulgularına göre boyun fıtığı saptanmaktadır ve de sonuçta bu hastalarda boyun ağrılarının nedeninin boyun fıtığı olduğu düşünülmektedir.Ancak burada gözden kaçan nokta, boyun ağrısı olmayan normal sağlıklı bireylerin de boyun MR ları çekildiğinde MR bulgularına göre bu hastalarda boyun fıtığı saptanması gerçeğidir.Yapılan bir çalışmada tamamen sağlıklı ve boyun ağrısı olmayan 100 hastanın boyun MR ları çekilmiş ve bu sağlıklı hastaların 43 ün de MR bulgularına göre boyun fıtığı saptanmış.

Yani siz tamamen sağlıklı olup hiç ağrınız olmamasına rağmen eğer MR çektirirseniz siz de fıtık çıkma ihtimali yüksektir.Bu durum hasta ve doktorların kafasını karıştırmaktadır ve sonuçta gerek olmamasına rağmen hastaların ameliyat kararı vermelerine neden olmaktadır.Sonuçta da hastalar ameliyat olmalarına rağmen iyileşememektedir.

Günümüzde yapılan diğer büyük bir hata da ameliyat kararları verilirken hastanın şikayetlerinden çok yine MR gibi görüntüleme bulgularının göz önünde bulundurulmasıdır.Eğer hastanın radyolojik bulgularına göre fıtığı yoksa hastanın şikayetleri ne kadar şiddetli olursa olsun önemsenmemekte; daha da kötüsü eğer hastanın MR bulgularında büyük fıtıklar varsa hastanın hiçbir yakınması olmasa dahi acil ameliyat önerilmektedir.Hastalar da bu durumdan etkilenip ameliyat olmak istemektedirler. Sonuçta da etrafınızda birçok örneği olduğunu düşündüğüm boyun fıtığı ameliyatı olmuş ancak iyileşemeyen hatta bazen daha da kötü duruma düşen hastalarımız bulunmaktadır ne yazıkki.

Özetle boyun fıtığı nedeniyle ameliyat olan hastaların büyük bir kısmının iyileşememesinin de nedeni bu hastaların ağrılarının boyun fıtığından ziyade miyofasial yani kas kaynaklı problemlerin olması gerçeğidir.

Hastalarımızın gereksiz ameliyatlardan kaçınabilmesi için hastayı iyi bir şekilde dinlemek, doğru soruları hastaya yöneltmek ve de iyi bir muayene yeterli aslında.

Boyun ağrısı olan bir hastada sorgulanması gereken en önemli durum ağrının tam olarak lokalizasyonudur.Eğer bir hastada sadece boyunun lokalize bölümlerinde ağrı varsa bu ağrının nedeni muhtemelen boyun fıtığından çok lokalize kas spazmlarıdır.Hastayı muayene ederken ağrıyan yerleri palpe edip dokunduğunuzda normal kas dokusundan daha sert bir yapıyla karşılacağınız muhtemeldir.Eğer siz bu hastanın ağrısını tedavi edemezseniz hastanın ağrısından dolayı boyun bölgesinin postürü değişecek ve de kaslarımıza binen yükler dengesizleşecektir.Bu dengesizlik devam ederse ve tedavi edilmezse öncelikle omuz ve sonrasında dirsek bölgelerinde de lokalize ağrılar başlayacaktır ve de boyun fıtığı ağrılarıyla karışma ihtimali artacaktır.

Eğer sizin ağrılarınız boyun fıtığındansa boyun, omuz, dirseklerde ağrının yanı sıra boyun bölgesinden parmaklarımıza kadar uyuşukluk,karıncalanma,yanma,elektriklenme gibi duyusal şikayetlerin olması gerekmektedir.Çünkü boyun fıtığında disklerin yapısının zayıflaması sonucu sinirlerde bası olmaktadır.Eğer bu bası devam ederse ilerleyen zamanlarda bardak tutamama,el sıkamama, elinden cisimleri düşürmek gibi motor güçsüzlük şikayetleri de başlayabilir.Eğer bu motor güçsüzlük şikayetleri başlamışsa bu hastaların şikayetleri gerçekten de boyun fıtığından kaynaklanıyor demektir ve de sinir bası bulgularını azaltmak için bu hastaların en kısa sürede ameliyat olmak için hekimlere başvurması gerekmektedir.Burada hastaların hızlı bir şekilde ameliyat olması, ameliyat sonrası sekel kalıcı bulguların olmaması açısından aciliyet gerekmektedir.Çünkü sinirlere bası olduğunda beslenmeleri bozulmaktadır ve de eğer bir sinir hasar görürse bunun tekrar geriye dönme ihtimali oldukça düşük bir ihtimaldir.

Yani özetle boyun ağrınızla birlikte parmaklara vuran uyuşukluk şikayetleriniz varsa ve de artık el parmak kaslarınızda güçsüzlük başladıysa sizin en kısa sürede ameliyat olmanız gerekmektedir.Onun haricinde patlamış boyun fıtığınızın olması veya çok şiddetli boyun ağrılarınızın olması sizin kesinlikle ameliyat olacağınız anlamına gelmemektedir.,

BOYUN FITIĞINDA TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

 Boyun fıtığında istirahat,soğuk-sıcak uygulamalar, ilaç, fizik tedavi, manuel terapi, girişimsel enjeksiyon tedavileri ve cerrahi tedaviler gibi birçok tedavi metodu mevcuttur.

Boyun fıtığına yönelik saydığım tedaviler içerisinde cerrahi tedavi haricinde diğer hiçbir metod fıtığı yok etmemektedir.Zaten çoğu durumda buna gerek de yoktur.Siz de boyun fıtığının olması değil sizin yaşadığınız şikayetler önemlidir.Bu yüzden bu saydığım tedaviler boyun fıtığında görülen boyun ağrısı ve el-kollarda uyuşukluğu geçirecek veya azaltacak tedavilerdir.Şimdi kısaca bu tedavilerden bahsetmek istiyorum sizlere;

1-İstirahat: Boyun ağrılarının çok büyük bir kısmı mekanik problemlerden oluşmaktadır.Bu ağrıların yaklaşık %80-90 ı kısa süreli dinlenme ve istirahatle düzelebilmektedir

2-Sıcak ve soğuk uygulamalar: Ağrılar için genel olarak konuşacak olursak hangi durumda sıcak veya soğuk uygulamanın yapılması gerektiğini hastalar tam olarak bilmemektedir ve de yanlış uygulamalarla boyun ağrıları artmaktadır.Aslında ne zaman sıcak ve soğuk uygulamanız gerektiğini bilmek çok da karışık değildir.

Eğer sizin ağrılarınız kronikse, yani ağrılarınız siz kendinizi zorladıkça ve efor sarfettikçe ağrıyorsa bu durum sizin ağrılarınızın kronik olduğu anlamına gelir ve de böyle durumlarda sıcak uygulamalar ağrılarınızı hafifletecektir.Ancak dışarıdan herhangi alınan bir darbe, düşme veya kanser,romatizma gibi inflamatuvar hastalıklardan ağrılarınız kaynaklanıyorsa ağrıyan bölgenizde ısı artışı, kızarıklık gibi inflamatuvar bulgular olması muhtemeldir.Eğer bu tarz bir ağrınız varsa 10-15 dk yı geçmeyecek şekilde ağrıyan bölgenize soğuk uygulayabilirsiniz.Uzun süre soğuk uygulamalar ciltte soğuk yanıkları denilen duruma yol açabileceğinden çok uzun süre soğuk uygulamalar önerilmemektedir.

3-İlaçlar:Boyun ağrılarınız veya uyuşukluk şikayetlerini azaltmak için ilaçlar da kullanılabilir.Ancak kullanacağınız ilaca karar vermeden önce mutlaka doktorunuza başvurmanızı öneririm.Çünkü her ilacın kendine özgü dikkat edilmesi gereken durumlar olabilmektedir.Özellikle sık kullanılan ağrı kesicilerin büyük bir kısmının böbrek,karaciğer ve mide üzerine yan etkileri mevcuttur.

4-Manuel terapi:Boyun ağrılarında uzman birisi tarafından uygulanan manuel terapiler boynun mekanik problemlerini azaltarak ağrılarınızın azalmasına yardımcı olabilir.

5-Girişimsel enjeksiyon tedavileri: İyi bir uzman tarafından hastanın bulgularına yönelik yapılan girişimsel enjeksiyon tedavileri hastaların ağrılarını çok hızlı bir şekilde azaltmaya yardımcı olmaktadır.Burada önemli olan hastanın ağrılarının kaynağının iyi bir muayeneyle tam olarak tespit edilmesi ve de uygulanacak tedavi alanının ve dozunun ayarlanmasıdır.Uzman olmayan birisi tarafından yapılacak enjeksiyonların kalıcı felç ve ölüm durumlarıyla sonuçlanabileceği unutulmamalıdır.

6-Cerrahi tedaviler: Daha önce de belirttiğim üzere eğer sizin boyun ağrınız mevcut olup el parmaklarında da güçsüzlük şikayetleriniz başlamışsa en kısa zamanda cerrahi tedavi gerekliliği açısından doktorunuza başvurmanız gerekmektedir.Geri kalan durumlarda ne kadar şiddetli ağrılarınız olursa olsun, bu sizin kesinlikle ameliyat olacağınız anlamına gelmemektedir.

Bu yazımı bitirirken sizlere, boyun ağrınız olduğunda hemen acil bir şekilde MR gibi radyolojik görüntüleme yöntemlerine başvurmamanızı ve sizin kendi şikayetlerinizin önemli olduğu gerçeğini gözden kaçırmamanızı tekrar hatırlatmak istiyorum.Boyun ağrılarınızın çok şiddetli olması veya MR bulgularına göre patlamış boyun fıtığınızın olması sizin kesinlikle ameliyat olmanız gerektiği anlamına gelmemektedir.

Bizim daha önce tedavi ettiğimiz birçok patlamış boyun fıtığı olan hasta bulunmakta.Bu hastaların çoğuna da “Hemen acil ameliyat olman gerekiyor yoksa sakat kalırsın.“ gibi söylemlerde bulunulmuş .Ancak hastalarımız tedavimiz sonrası ameliyat olmaktan vazgeçtiler ve de hala sağlıklılar. İşin enteresan tarafına gelecek olursak  bu hastaların MR larını tekrar çeksek hala patlamış boyun fıtıkları aynı yerlerinde aynı hastalarımız gibi mutlu bir şekilde durmaktalar. Hepinize ağrısız ve mutlu sağlıklı günler dilerim.

                                                                                                                                                                      Sevgilerimle